Đại diện Liên đoàn Lao động TPHCM cho rằng người lao động phải mất 20 năm chắt chiu mới đủ tiền mua căn nhà hơn 1 tỷ đồng. Tuy nhiên khi đó, giá nhà đã tăng, khả năng tự mua rất khó
Giấc mơ an cư của người lao động đang ngày càng trở nên xa vời khi khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà tiếp tục nới rộng. Một khảo sát quy mô lớn tại TP.HCM cho thấy thực trạng đáng chú ý: phần lớn công nhân mong muốn sở hữu nhà ở xã hội, nhưng khả năng tiếp cận lại vô cùng hạn chế.
Nhu cầu rất lớn nhưng khả năng chi trả thấp
Theo số liệu từ Liên đoàn Lao động TP.HCM, khảo sát trên hơn 200.000 công nhân cho thấy có đến 95% người lao động muốn mua nhà, chỉ 5% lựa chọn thuê.
Tuy nhiên, bài toán tài chính lại là rào cản lớn nhất. Với mức thu nhập trung bình khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng, sau khi trừ chi phí sinh hoạt, một công nhân chỉ có thể tiết kiệm từ 4–6 triệu đồng.
Nếu tính một căn nhà ở xã hội có giá hơn 1 tỷ đồng, người lao động sẽ phải mất khoảng 20 năm tích lũy mới đủ tiền. Nhưng nghịch lý nằm ở chỗ, sau 20 năm, giá nhà gần như chắc chắn không còn ở mức ban đầu.
Điều này khiến giấc mơ sở hữu nhà trở nên ngày càng xa vời, ngay cả với những người có kỷ luật tài chính tốt.
Thực tế sống: Thuê trọ và điều kiện hạn chế
Phần lớn công nhân tại TP.HCM là lao động nhập cư từ các tỉnh thành khác. Do không đủ khả năng mua nhà, họ buộc phải sống trong các khu nhà trọ chật hẹp, xuống cấp.
Điều kiện sống hạn chế không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn tác động đến sức khỏe, năng suất lao động và sự ổn định lâu dài của lực lượng lao động.
Trong khi đó, nhu cầu về nhà ở xã hội lại tăng mạnh theo tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp của thành phố.
Nhu cầu gần 1 triệu căn nhà ở xã hội
Theo đại diện Sở Quy hoạch – Kiến trúc TP.HCM, đến năm 2030, thành phố cần khoảng 974.000 căn nhà ở xã hội. Đây là con số cho thấy áp lực rất lớn về nguồn cung.
Để đáp ứng nhu cầu này, TP.HCM đã quy hoạch quỹ đất khoảng 1.700–2.000 ha dành cho phát triển nhà ở xã hội. Đồng thời, thành phố cũng đang đẩy mạnh triển khai các dự án mới.
Cụ thể, dự kiến trước ngày 30/6 sẽ khởi công 41 dự án với khoảng 29.200 căn. Giai đoạn 2026–2027, thêm 72 dự án với khoảng 67.000 căn sẽ được hoàn tất thủ tục đầu tư.
Bên cạnh đó, thời gian xử lý thủ tục hành chính cũng được rút ngắn còn khoảng 132 ngày, giảm đáng kể so với trước đây.
Doanh nghiệp vẫn “kẹt” vì pháp lý và chi phí
Dù có nhiều tín hiệu tích cực từ phía chính quyền, nhưng các doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội vẫn đối mặt với nhiều khó khăn.
Theo Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, các dự án nhà ở xã hội vẫn gặp vướng mắc về pháp lý. Nhiều dự án dù đã được phê duyệt quy hoạch nhưng vẫn phải thực hiện lại các thủ tục xin phép xây dựng, kéo dài thời gian triển khai.
Trong khi đó, ông Lê Hữu Nghĩa – Tổng giám đốc Công ty Lê Thành – cho biết tổng thời gian để hoàn thành một dự án nhà ở xã hội có thể kéo dài đến 2 năm, do phải trải qua nhiều bước phê duyệt khác nhau.
Ngoài ra, các doanh nghiệp còn chịu áp lực lớn về chi phí đầu vào như giá vật liệu xây dựng, chi phí tài chính, trong khi giá bán nhà ở xã hội lại bị khống chế.
Điều này khiến biên lợi nhuận thấp, làm giảm động lực tham gia của doanh nghiệp vào phân khúc này.
Bài toán cần lời giải đồng bộ
Thực tế cho thấy, vấn đề nhà ở xã hội không chỉ là câu chuyện cung – cầu, mà còn liên quan đến nhiều yếu tố như chính sách tín dụng, quy hoạch, pháp lý và cơ chế tài chính.
Các chuyên gia cho rằng cần có những giải pháp đồng bộ:
- Đẩy nhanh thủ tục pháp lý, giảm chồng chéo
- Tạo cơ chế tín dụng ưu đãi thực sự dễ tiếp cận
- Tăng quỹ đất sạch cho nhà ở xã hội
- Khuyến khích doanh nghiệp tham gia bằng chính sách phù hợp
Bên cạnh đó, cần có sự minh bạch trong việc xác định đối tượng thụ hưởng, tránh tình trạng trục lợi chính sách.
Giấc mơ an cư vẫn còn xa
Với tốc độ tăng giá bất động sản hiện nay, việc người lao động phải mất 20 năm tiết kiệm để mua nhà đã là một thách thức lớn. Nhưng điều đáng lo hơn là ngay cả khi đủ tiền, họ vẫn chưa chắc mua được nhà.
Điều này đặt ra một bài toán lớn cho thị trường và cơ quan quản lý: làm sao để nhà ở xã hội thực sự đến được với người cần, đúng thời điểm và đúng khả năng chi trả.
Trong bối cảnh đó, nếu không có những cải cách mạnh mẽ và kịp thời, giấc mơ an cư của hàng triệu công nhân sẽ tiếp tục bị trì hoãn.