Chuyển đổi số ngành tài chính đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW được ban hành. Bộ Tài chính đã nhanh chóng cụ thể hóa các chủ trương bằng hành động thiết thực nhằm tháo gỡ vướng mắc cơ chế. Những nỗ lực quyết liệt từ cơ quan quản lý hứa hẹn giải quyết các “nút thắt” cố hữu trong hoạt động khoa học công nghệ quốc gia.
Quá trình chuyển đổi số ngành tài chính đòi hỏi sự đồng bộ từ khung khổ pháp lý đến hạ tầng thực tiễn. Những thay đổi về luật pháp và công nghệ dự kiến tạo ra bước đột phá lớn cho nền kinh tế số. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về các hoạt động cụ thể và định hướng chiến lược của ngành qua nội dung dưới đây.
Thể chế mới hỗ trợ công nghệ phát triển
Quốc hội đã thông qua Luật Ngân sách Nhà nước (sửa đổi) với tỷ lệ tán thành cao nhằm tạo hành lang pháp lý cho chuyển đổi số ngành tài chính. Văn bản luật mới thể chế hóa các chủ trương đột phá về đổi mới sáng tạo và sắp xếp lại bộ máy hành chính. Sự thay đổi pháp lý giữ vai trò nền tảng để thúc đẩy hoạt động khoa học công nghệ phát triển đúng hướng.
Quy định mới bổ sung quyền hạn cho Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc quản lý ngân sách chuyên ngành. Việc chuyển đổi số ngành tài chính cần cơ chế linh hoạt để tối ưu hóa tiềm năng sáng tạo của các đơn vị. Những sửa đổi luật pháp giúp quy trình kiểm soát chi ngân sách trở nên đơn giản và hiệu quả hơn trước rất nhiều.
Quyền tự chủ ngân sách địa phương
Phân cấp ngân sách cho chính quyền địa phương là điểm nhấn quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số ngành tài chính. Các cấp tỉnh và xã hiện có quyền chủ động hơn trong việc lập dự toán và chấp hành ngân sách cho lĩnh vực công nghệ. Quy định phân cấp mới đã chính thức có hiệu lực áp dụng từ ngày 1/7/2025.
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định cơ chế mới sẽ tạo sự chủ động tối đa cho các cấp cơ sở. Chiến lược chuyển đổi số ngành tài chính yêu cầu sự linh hoạt để thích ứng nhanh với thay đổi của thị trường công nghệ. Các địa phương giờ đây có thể tự quyết định nguồn lực để phục vụ mục tiêu đổi mới sáng tạo tại chỗ.
Điều chỉnh chính sách thuế và vốn vay
Bộ Tài chính đang rà soát các luật thuế quan trọng như Thuế thu nhập doanh nghiệp và Thuế giá trị gia tăng. Mục tiêu chính nhằm khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư nguồn lực cho chuyển đổi số ngành tài chính. Các chính sách ưu đãi thuế sẽ tạo động lực lớn để khu vực tư nhân tham gia sâu vào hoạt động đào tạo nhân lực công nghệ.
Quy định về vay vốn ODA và vay ưu đãi nước ngoài cũng được điều chỉnh theo hướng giảm tỷ lệ vay lại. Các tổ chức khoa học công nghệ công lập không còn bị yêu cầu bảo đảm tiền vay quá khắt khe. Chuyển đổi số ngành tài chính cần nguồn vốn lớn nên việc bố trí ít nhất 15% ngân sách chi sự nghiệp khoa học là điều cần thiết.
Nền tảng thực tiễn từ hải quan và kho bạc
Ngành Hải quan đã tiên phong ra mắt ứng dụng di động “Vietnam Customs data” để phục vụ tra cứu số liệu nhanh chóng. Đây là minh chứng rõ nét cho kết quả của quá trình chuyển đổi số ngành tài chính trong thực tế. Hệ thống Cổng Thông tin một cửa quốc gia cũng liên tục được mở rộng kết nối với cơ chế một cửa ASEAN.
Kho bạc Nhà nước đang tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành mô hình kho bạc số hiện đại. Chuyển đổi số ngành tài chính còn được thể hiện qua việc vận hành hệ thống công nghệ thông tin KRX trong lĩnh vực chứng khoán. Việc áp dụng hóa đơn điện tử toàn quốc đã giúp minh bạch dòng tiền và tiết kiệm chi phí xã hội đáng kể.
Nhân lực là yếu tố then chốt
Con người vẫn đóng vai trò quyết định trong việc vận hành và thụ hưởng các chính sách công nghệ mới. Chuyển đổi số ngành tài chính đang đối mặt với thách thức lớn về an ninh mạng và sự thiếu hụt chuyên gia chất lượng cao. Một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo không thể tồn tại nếu thiếu đội ngũ am hiểu cả tài chính lẫn công nghệ.
Sự hợp tác với các tổ chức quốc tế như ACCA mang lại giải pháp đào tạo nhân lực kịp thời. Chương trình tích hợp AI và khoa học dữ liệu giúp nhân sự Việt Nam bắt kịp xu hướng chuyển đổi số ngành tài chính toàn cầu. Nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ đảm bảo sự thành công bền vững cho các chiến lược dài hạn.
Bộ Tài chính đang thực hiện tốt vai trò kép vừa kiến tạo chính sách vừa dẫn dắt thực thi công nghệ. Những thành công bước đầu từ hóa đơn điện tử hay hải quan số tạo niềm tin vững chắc cho doanh nghiệp. Chuyển đổi số ngành tài chính sẽ tiếp tục là động lực quan trọng để mở khóa tiềm năng kinh tế số và phát triển đất nước trong giai đoạn tới.
Nguồn: Internet